Ga naar inhoud

Onafhankelijke uitlegGeen persoonlijk advies

Belastingen en pensioen

Box 3 in 2026: zo werkt de belasting op sparen en beleggen

Box 3-belasting 2026: heffingsvrij vermogen € 59.357, forfaitaire percentages 1,28%, 6,00% en 2,70%, tarief 36%, peildatum, rekenvoorbeeld en tegenbewijs.

Gepubliceerd Laatst gecontroleerd
Inhoudsopgave

Wat valt in box 3?

Box 3 is het deel van de inkomstenbelasting voor ‘sparen en beleggen’. Je betaalt niet over je vermogen zelf, en ook niet over wat je echt verdient, maar over een berekend (fictief) rendement op je vermogen. In de volksmond heet dat vermogensbelasting. Deze pagina gaat over particulieren; we geven geen persoonlijk fiscaal advies. Kort uitgelegd staat het ook bij het begrip box 3.

Spaargeld, beleggingen en crypto

In box 3 vallen onder meer:

  • Banktegoeden: spaar- en betaalrekeningen en deposito’s.
  • Beleggingen en andere bezittingen: aandelen, ETF’s, obligaties, crypto en bijvoorbeeld een tweede woning.
  • Schulden: schulden die niet bij een andere box horen, zoals een consumptief krediet.

Je eigen woning valt normaal gesproken in box 1, niet in box 3. Geld in een lijfrenteproduct valt ook niet in box 3.

Schulden en de schuldendrempel

Schulden verlagen je vermogen in box 3, maar pas boven een drempel. In 2026 is die drempel € 3.800 per persoon, of € 7.600 samen met een fiscaal partner (Belastingdienst, gecontroleerd 17-11-2026). Alleen het deel boven de drempel telt mee.

Heffingsvrij vermogen: tot welk bedrag betaal je niets?

Het heffingsvrij vermogen is in 2026 € 59.357 per persoon, of € 118.714 met een fiscaal partner (Belastingdienst, gecontroleerd 17-11-2026). Is je vermogen (bezittingen min schulden boven de drempel) op 1 januari lager, dan betaal je in box 3 niets. Is het hoger, dan betaal je alleen over het deel daarboven.

Fictief rendement: de percentages voor 2026

De Belastingdienst rekent voor 2026 met deze forfaitaire percentages (Belastingdienst, berekening box 3 2026, gecontroleerd 17-11-2026):

Categorie Forfaitair rendement 2026 Status
Banktegoeden 1,28% voorlopig
Beleggingen en andere bezittingen 6,00% staat vast
Schulden 2,70% voorlopig

De definitieve percentages voor banktegoeden en schulden worden begin 2027 bekend. Omdat beleggingen met een hoger percentage worden belast dan spaargeld, krijg je bij hetzelfde vermogen een hoger fictief rendement toegerekend naarmate je meer belegt.

2025 en 2026 naast elkaar

2025 (definitief) 2026
Heffingsvrij vermogen € 57.684 p.p. / € 115.368 met fiscaal partner € 59.357 p.p. / € 118.714 met fiscaal partner
Tarief 36% 36%
Banktegoeden 1,37% 1,28% (voorlopig)
Beleggingen en andere bezittingen 5,88% 6,00%
Schulden 2,70% 2,70% (voorlopig)
Schuldendrempel € 3.800 p.p. / € 7.600 met fiscaal partner € 3.800 p.p. / € 7.600 met fiscaal partner

Bronnen: Belastingdienst, berekening box 3-inkomen 2025; Staatscourant 2026-3708 en 2024-38492; Belastingdienst, berekening box 3 2026. Gecontroleerd 17-11-2026.

Het tarief: 36% over het berekende voordeel

Over het berekende voordeel betaal je in 2026 36% belasting. Dat tarief geldt voor het hele voordeel, of het nu uit spaargeld of beleggingen komt.

Een rekenvoorbeeld in het kort

Een illustratie voor een alleenstaande zonder schulden (dus zonder fiscaal partner), met op 1 januari 2026 € 20.000 spaargeld en € 80.000 aan beleggingen (samen € 100.000):

  1. Fictief rendement: € 20.000 × 1,28% = € 256, en € 80.000 × 6,00% = € 4.800. Samen € 5.056.
  2. Rendementspercentage: € 5.056 gedeeld door € 100.000 is 5,056%.
  3. Grondslag: € 100.000 min € 59.357 heffingsvrij vermogen = € 40.643.
  4. Voordeel: € 40.643 × 5,056% = € 2.054,91.
  5. Belasting: 36% van € 2.054,91 = € 739,77, dus ongeveer € 740.

Deze alleenstaande zonder schulden betaalt in dit voorbeeld dus ongeveer € 740 box 3-belasting over 2026. Het is een vereenvoudigd voorbeeld met de voorlopige percentages, geen aangifte. De Belastingdienst rekent het voor je uit. Wil je zelf met bedragen schuiven, gebruik dan de box 3-illustratie.

Wanneer betaal je vermogensbelasting?

Peildatum 1 januari

Voor box 3 telt de waarde van je bezittingen en schulden op 1 januari. Wat daarna in het jaar gebeurt, zoals een koersstijging of een grote aankoop, telt niet mee voor het fictief rendement van dat jaar (Belastingdienst, gecontroleerd 17-11-2026).

Voorlopige en definitieve aanslag

Veel mensen krijgen aan het begin van het jaar een voorlopige aanslag, waarin de Belastingdienst al rekening houdt met box 3. Na je aangifte volgt de definitieve aanslag. Daar kan een bedrag uit komen dat je moet bijbetalen of terugkrijgt. Je betaalt box 3 dus via je inkomstenbelasting, niet als aparte belasting.

Werkelijk rendement lager? De tegenbewijsregeling

Was je werkelijke rendement lager dan het forfaitaire rendement, dan kun je dat sinds 1 juli 2025 doorgeven met de tegenbewijsregeling (Rijksoverheid, gecontroleerd 17-11-2026). De Belastingdienst gaat dan uit van je werkelijke rendement. Bewaar daarom jaaroverzichten van je bank en broker. Of het voor jou uitmaakt, hangt af van je situatie; controleer dat bij de Belastingdienst.

Wat verandert er na 2026?

Er ligt een wetsvoorstel om box 3 te baseren op werkelijk rendement. De Tweede Kamer heeft het aangenomen, maar de Eerste Kamer heeft nog niet beslist (stand 17 november 2026). Het kabinet stelt invoering per 1 januari 2029 voor; de Eerste Kamer moet nog stemmen. Sommige overheidspagina’s noemen nog 2028. Bronnen: kabinetsstuk en Rijksoverheid. Tot dat stelsel er is, blijven de huidige regels en de tegenbewijsregeling gelden. De actuele stand lees je in onze blog over het nieuwe box 3-stelsel. Meer over belastingen bij beleggen vind je in de kennisbank belastingen, en hoe je verstandig begint in het stappenplan voor beginnen met beleggen.

Veelgestelde vragen

Is vermogensbelasting hetzelfde als box 3?

In de praktijk wel. ‘Vermogensbelasting’ is de gangbare naam voor de inkomstenbelasting in box 3 over sparen en beleggen. Je betaalt niet over je vermogen zelf, maar over een berekend voordeel daarop.

Vanaf welk bedrag betaal je box 3-belasting in 2026?

Pas boven het heffingsvrij vermogen van € 59.357 per persoon, of € 118.714 met fiscaal partner. Het gaat om je bezittingen min je schulden op 1 januari. Daaronder betaal je in box 3 niets.

Wordt spaargeld anders belast dan beleggingen?

Ja. Voor 2026 rekent de Belastingdienst voorlopig met 1,28% voor banktegoeden en met 6,00% voor beleggingen en andere bezittingen. Wie meer belegt, krijgt dus een hoger fictief rendement toegerekend. Het tarief over het voordeel is in beide gevallen 36%.

Moet ik zelf uitrekenen hoeveel box 3 ik betaal?

Nee, de Belastingdienst rekent het uit in je (voorlopige) aanslag. Wil je de stappen zien, gebruik dan de box 3-illustratie op deze site. Dat is een illustratie, geen aangifte.

Gaat box 3 in 2027 of 2028 veranderen?

Er ligt een wetsvoorstel voor een stelsel op basis van werkelijk rendement, maar de Eerste Kamer heeft nog niet beslist (stand 17 november 2026). Het kabinet stelt invoering per 1 januari 2029 voor; de Eerste Kamer moet nog stemmen. Sommige overheidspagina's noemen nog 2028. Lees de actuele stand in onze blog.

Auteur

Redactie Beleggen voor Beginners

Redactie

De redactie schrijft uitleg voor beginners die in Nederland willen beleggen. We vergelijken kosten en toezicht en geven geen persoonlijk advies.

Lees ook